604
Phẫu thuật tim nội soi: Những vấn đề cơ bản
279
Số 01 - Tập 16
https://doi.org/10.51199/vjsel.2026.1.1
https://doi.org/10.51199
https://api-public.vjsel.vn
https://cdn.vjsel.vn

Phẫu thuật tim nội soi: Những vấn đề cơ bản

H
Nguyễn Công Hựu 1,2
Tác giả chính
T
Lê Ngọc Thành 1,2
Đồng tác giả
1 Bệnh viện E
2 Trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội
Tiếng Việt

Tóm tắt

Phẫu thuật tim nội soi (PTTNS) ngày càng phổ biến với các ưu điểm: giảm sang chấn, giảm nguy cơ nhiễm trùng, giảm đau sau mổ, hồi phục nhanh, rút ngắn thời gian nằm viện, tăng tính thẩm mỹ... Tuy nhiên, phương pháp cũng có những khó khăn, thách thức. Quy trình kỹ thuật, đường tiếp cận, phương tiện sử dụng, sắp đặt vị trí các dụng cụ phẫu thuật... có sự khác biệt nhất định giữa các cơ sở. Bài báo tổng hợp một số nội dung cơ bản qua quá trình triển khai tại đơn vị cũng như tham khảo y văn trong và ngoài nước.

Từ khoá: Phẫu thuật tim nội soi, Phẫu thuật tim nội soi toàn bộ, Phẫu thuật tim ít xâm lấn.

English

Fundamental issues in endoscopic cardiac surgery

Nguyen Cong Huu1,2, Le Ngoc Thanh1,2

1. E Hospital, 2. University of Medicine and Pharmacy, Vietnam National University, Hanoi

Abstract

Endoscopic cardiac surgery(ECS) has become increasingly popular worldwide due to its advantages such as reduce of tissue trauma as well as risk of infection, less postoperative pain, faster recovery with shorter hospital stays, and improvement of cosmetic outcomes. However, this approach is associated with certain difficulties and challenges related to technical procedures, equipment, surgical access, and instrument setup... because these problems are quite differents among the institutions. This article synthesizes several fundamental aspects derived from the implementation process at our institution, in conjunction with a review of both domestic and international literatures.

Keywords: Endoscopic Cardiac Surgery (ECS); Totally endoscopic cardiac surgery; Minimally invasive cardiac surgery (MICS)

Từ viết tắt: PTTNS: Phẫu thuật tim nội soi. PTTIXL: Phẫu thuật tim ít xâm lấn. PTTNSTB: Phẫu thuật tim nội soi toàn bộ. THNCT: tuần hoàn ngoài cơ thể. MSCT: Multislice Computed Tomography. THNCTNV: tuần hoàn ngoài cơ thể ngoại vi. KLS: Khoang liên sườn. CĐMC: Cặp động mạch chủ. BVCT: Bảo vệ cơ tim. ĐMC: Động mạch chủ. TB, BC: tai biến, biến chứng. ECMO: extracorporeal membrane oxygenation

Tài liệu tham khảo

  1. Chitwood Jr WR. Robotic mitral valve surgery: overview, methodology, results, and perspective. Ann Cardiothorac Surg. 2016;5(6):544-555. doi:10.21037/acs.2016.03.16
  2. Ritwick B, Chaudhuri K, Crouch G, Edwards JRM, Worthington M, Stuklis RG. Minimally Invasive Mitral Valve Procedures: The Current State. Minim Invasive Surg. 2013;2013:1-8. doi:10.1155/2013/679276
  3. Harken DE, Glidden EM. Experiments in intracardiac surgery. J Thorac Surg. 1943;12(6):566-572. doi:10.1016/S0096-5588(20)31936-X
  4. Allen DS. Intracardiac surgery. Arch Surg.1924;8(1):317 doi:10.1001/archsurg.1924.01120040328016
  5. Kaneko Y, Kohno T, Ohtsuka T, Ohbuchi T, Furuse A, Konishi T. Video-assisted observation in mitral valve surgery. J Thorac Cardiovasc Surg. 1996;111(1):279-280. doi:10.1016/S0022-5223(96)70430-0
  6. Carpentier A, Loulmet D, Carpentier A, et al. [Open heart operation under videosurgery and minithoracotomy. First case (mitral valvuloplasty) operated with success]. C R Acad Sci III. 1996;319(3):219-223.
  7. Rosengart TK, Feldman T, Borger MA, et al. Percutaneous and Minimally Invasive Valve Procedures: A Scientific Statement From the American Heart Association Council on Cardiovascular Surgery and Anesthesia, Council on Clinical Cardiology, Functional Genomics and Translational Biology Interdisciplinary Working Group, and Quality of Care and Outcomes Research Interdisciplinary Working Group. Circulation. 2008;117(13):1750-1767. doi:10.1161/CirculationAHA.107.188525
  8. Schmitto JD, Mokashi SA, Cohn LH. Minimally-Invasive Valve Surgery. J Am Coll Cardiol. 2010;56(6):455-462. doi:10.1016/j.jacc.2010.03.053
  9. Felger JE, Nifong LW, Chitwood WR. The Evolution of and Early Experience With Robot-Assisted Mitral Valve Surgery: Surg Laparosc Endosc Percutan Tech. 2002;12(1):58-63. doi:10.1097/00129689-200202000-00010
  10. Kim J, Yoo JS. Totally endoscopic mitral valve repair using a three-dimensional endoscope system: initial clinical experience in Korea. J Thorac Dis. 2020;12(3):705-711. doi:10.21037/jtd.2019.12.126
  11. Gu W, Zhou K, Wang Z, et al. Totally endoscopic aortic valve replacement: Techniques and early results. Front Cardiovasc Med. 2023;9:1106845. doi:10.3389/fcvm.2022.1106845
  12. Chitwood Jr WR. Historical evolution of robot-assisted cardiac surgery: a 25-year journey. Ann Cardiothorac Surg. 2022;11(6):564-582. doi:10.21037/acs-2022-rmvs-26
  13. Peev MP, Kitahara H, Grady K, Balkhy HH. Robotic totally endoscopic mitral valve surgery with moderate hypothermic ventricular fibrillatory arrest. J Vis Surg. 2023;9:23-23. doi:10.21037/jovs-22-37
  14. Nguyễn Công Hựu, Lê Ngọc Thành và cs. Phẫu thuật tim hở ít xâm lấn có nội soi hỗ trợ đóng thông liên nhĩ dưới tuần hoàn ngoài cơ thể, tim đập, không cặp động mạch chủ. Tạp chí phẫu thuật nội soi và nội soi Việt Nam. Tập 3 - 2013
  15. Nguyễn Công Hựu, Lê Ngọc Thành và cs.Phẫu thuật tim hở ít xâm lấn có nội soi hỗ trợ tạiTrung tâm tim mạch bệnh viện E: những bước đi ban đầu và triển vọng. Y học Việt Nam tháng 1 – số 1/2014
  16. Dang QH, Le NT, Nguyen CH, et al. Totally Endoscopic Cardiac Surgery for Atrial Septal Defect Repair on Beating Heart without Robotic Assistance in 25 Patients. Innov Technol Tech Cardiothorac Vasc Surg. 2017;12(6):446-452. doi:10.1097/imi.0000000000000436
  17. Pham DT, Nguyen HC, Le TN, Doan HQ. Totally endoscopic mitral valve repair without robotic assistance: A case report. Int J Surg Case Rep. 2020;75:162-165. doi:10.1016/j.ijscr.2020.09.042
  18. Nguyen HC, Pham DT. Totally 3D endoscopic aortic valve replacement: initial results and experience from a single center. Front Cardiovasc Med. 2024;11:1468452. doi:10.3389/fcvm.2024.1468452
  19. Liang H, Liang W, Lei Z, et al. Three-Dimensional Versus Two-Dimensional Video-Assisted Endoscopic Surgery: A Meta-analysis of Clinical Data. World J Surg. 2018;42(11):3658-3668. doi:10.1007/s00268-018-4681-z
  20. Zacharias J, Glauber M, Pitsis A, et al. The 7 Pillars of Starting an Endoscopic Cardiac Surgery Program. Innov Technol Tech Cardiothorac Vasc Surg. 2024;19(2):107-117. doi:10.1177/15569845241239448
  21. Farhad B , Saad S et al. Endoscopic micro-invasive cardiac surgery: State-of-the-art. Turk Gogus Kalp Dama.2024;32(4):355-366.
  22. Ramchandani M, Al Jabbari O, Abu Saleh WK, Ramlawi B. Cannulation Strategies and Pitfalls in Minimally Invasive Cardiac Surgery. Methodist DeBakey Cardiovasc J. 2016;12(1):10. doi:10.14797/mdcj-12-1-10
  23. Tokuno J, Huang CL. One size does not fit all: prediction of presence of pleural adhesions. J Thorac Dis. 2023;15(10):5282-5284. doi:10.21037/jtd-2023-11
  24. Al-Hasan-Al-Saegh S, Takemoto S, Benenati S, et al. Optimizing Myocardial Protection in Minimally Invasive Cardiac Surgeries: A Network Comparison of Del Nido, Histidine-Tryptophan-Ketoglutarate, and Blood Cardioplegia. J Clin Med. 2024;13(22):6977. doi:10.3390/jcm13226977
  25. Wisneski AD, Nguyen TC. Myocardial Protection in Minimally Invasive Cardiac Surgery: Evolved Techniques for the New Era of Cardiac Surgery. Innov Technol Tech Cardiothorac Vasc Surg. 2022;17(2):88-91. doi:10.1177/15569845221082546
  26. Mohanty S, Pandey A, Mir F, et al. Bleeding From Left Atrial Appendage During Atrial Septal Defect Closure Through Right Anterolateral Thoracotomy: An Unusual Complication. Cureus 2023;15(1): e34138. DOI 10.7759/cureus.34138.
  27. Jung EY, Kang HJ, Min HK. Unilateral Pulmonary Edema after Minimally Invasive Cardiac Surgery: A Case Report. J Chest Surg. 2022;55(1):98-100. doi:10.5090/jcs.21.098
  28. Mark TP, Bainbridge D, Chu MWA, Kiaii B, Jones PM. Unilateral Postoperative Pulmonary Edema After Minimally Invasive Cardiac Surgical Procedures: A Case-Control Study. Ann Thorac Surg. 2015;99(1):115-122. doi:10.1016/j.athoracsur.2014.07.067
  29. Moss E, Halkos ME, Binongo JN, Murphy DA. Prevention of Unilateral Pulmonary Edema Complicating Robotic Mitral Valve Operations. Ann Thorac Surg. 2017;103(1):98-104. doi:10.1016/j.athoracsur.2016.05.100
  30. Loer SA, Scheeren TWL, Tarnow J. How Much Oxygen Does the Human Lung Consume? Anesthesiology. 1997;86(3):532-537. doi:10.1097/00000542-199703000-00004
  31. Tamura T, Ito T, Yokota S, et al. Incidence of reexpansion pulmonary edema in minimally invasive cardiac surgery. Published online November 2019. doi:10.18999/nagjms.81.4.647
  32. Whiteley J, Shoeib M, Bilancia R. Latrogenic phrenic nerve palsy. Shanghai Chest. 2021;5:27-27. doi:10.21037/shc-2019-amp-01.

Rò tụy sau phẫu thuật cắt dạ dày nạo hạch D2

Tác giả:
Hoàng Nguyên Huân
Trần Thiện Trung
Võ Duy Long
Trần Quang Đạt
Trần Anh Minh
Số 01 - Tập 16 Ngày đăng: 30/03/2026

Ung thư dạ dày (UTDD) vẫn là một trong những loại ung thư phổ biến hiện nay. Phẫu thuật cắt dạ dày nạo hạch D2 là phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho những người bệnh UTDD giai đoạn chưa di căn xa. Rò tụy sau phẫu thuật cắt dạ dày nạo hạch D2 là một biến chứng ít gặp nhưng gây ra hậu quả nặng nề nếu không được chẩn đoán và xử trí đúng.

https://doi.org/10.51199/vjsel.2026.1.7

Kết quả sớm phẫu thuật cắt dạ dày bán phần nạo vét hạch D2 với phẫu thuật nội soi hỗ trợ điều trị ung thư biểu mô tuyến dạ dày tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2024-2025

Tác giả:
Lưu Ngọc Hùng
Lê Thanh Hoài
Trịnh Doãn Đông
Lê Văn Thương
Trần Đình Hoan
Số 01 - Tập 16 Ngày đăng: 30/03/2026

Cắt dạ dày bán phần nạo vét hạch D2 với phẫu thuật nội soi hỗ trợ (PTNSHT) điều trị ung thư biểu mô tuyến dạ dày (UTBMT) được xem là một lựa chọn điều trị tại các Trung tâm Phẫu thuật nội soi. Chúng tôi thực hiện nghiên cứu này nhằm đánh giá kết quả sớm cắt dạ dày bán phần nạo vét hạch D2 với PTNSHT điều trị ung thư biểu mô tuyến dạ dày tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2024-2025.

https://doi.org/10.51199/vjsel.2026.1.6

Kết quả ngắn và trung hạn điều trị ung thư biểu mô tế bào gan của phẫu thuật cắt gan phải sau thuyên tắc tĩnh mạch cửa

Tác giả:
Trần Công Duy Long
Nguyễn Quốc Thanh
Số 01 - Tập 16 Ngày đăng: 30/03/2026

Thuyên tắc tĩnh mạch cửa (TTTMC) là phương pháp làm phì đại gan kinh điển giúp tăng cơ hội phẫu thuật cắt gan phải trong điều trị các bệnh lý ung thư ở gan, đặc biệt là ung thư biểu mô tế bào gan (UTBMTBG). Chúng tôi tiến hành nghiên cứu nhằm đánh giá tiên lượng chu phẫu và sống còn của các trường hợp UTBMTBG được phẫu thuật cắt gan phải sau TTTMC.

https://doi.org/10.51199/vjsel.2026.1.9

Đánh giá kết quả phẫu thuật thay khớp gối toàn phần có xi măng thiết kế Posterior-Stabilized ở người bệnh thoái hóa khớp gối tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức

Tác giả:
Lưu Danh Huy
Nguyễn Mạnh Khánh
Chu Đức Phong
Nguyễn Trung Kiên
Số 01 - Tập 16 Ngày đăng: 30/03/2026

Đánh giá kết quả lâm sàng–chức năng, đau và cải thiện lệch trục chi sau phẫu thuật thay khớp gối toàn phần (TKGTP) có xi măng loại posterior-stabilized (PS) ( trong điều trị thoái hóa khớp gối.

https://doi.org/10.51199/vjsel.2026.1.10

Nhiễm trùng khớp gối nhân tạo sau thay khớp gối toàn phần ở người bệnh lớn tuổi: Báo cáo ca lâm sàng

Tác giả:
Đỗ Vũ Anh
Nguyễn Mạnh Khánh
Đinh Ngọc Liêm
Số 01 - Tập 16 Ngày đăng: 30/03/2026

Nhiễm trùng khớp gối nhân tạo là một biến chứng nghiêm trọng sau thay khớp gối toàn phần. Điều trị thường đòi hỏi phối hợp giữa phẫu thuật, lấy bỏ implant, đặt spacer và sử dụng kháng sinh kéo dài. Chúng tôi báo cáo trường hợp một người bệnh nữ 77 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp, từng phẫu thuật thay khớp gối trái cách đây 5 năm. Tháng 4/2024, người bệnh phải lấy bỏ khớp nhân tạo do nhiễm trùng, đặt spacer và điều trị kháng sinh tĩnh mạch.

https://doi.org/10.51199/vjsel.2026.1.8

Kết quả tái tạo dây chằng chéo trước khớp gối bằng kỹ thuật tất cả bên trong tại Bệnh viện Đà Nẵng

Tác giả:
Trần Hữu Dũng
Phạm Vĩnh Huy
Ngô Thuỳ Trâm
Số 01 - Tập 16 Ngày đăng: 30/03/2026

Kỹ thuật tái tạo dây chằng chéo trước tất cả bên trong bằng gân cơ bán gân chập bốn là kỹ thuật mới với nhiều ưu điểm. Nghiên cứu nhằm đánh giá kết quả phẫu thuật của kỹ thuật này và nhận xét các yếu tố ảnh hưởng kết quả điều trị.

https://doi.org/10.51199/vjsel.2026.1.4