Kết quả triển khai chương trình kháng sinh dự phòng khi phẫu thuật tại Khoa Ngoại Tim mạch - Lồng ngực, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Kháng sinh dự phòng (KSDP) đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa nhiễm khuẩn vết mổ (NKVM). Việc triển khai KSDP theo quy trình chặt chẽ, đặc biệt với sự tham gia của dược sĩ lâm sàng (DSLS) giúp tăng cường sự phù hợp, tính tuân thủ và tối ưu hóa chi phí.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu tiến cứu can thiệp có so sánh ghép cặp với nhóm chứng lịch sử. Nhóm can thiệp gồm người bệnh (NB) mổ phiên sạch được áp dụng quy trình KSDP có sự tham gia của DSLS từ ngày 28/10/2024 đến 28/02/2025, so sánh với nhóm chứng lịch sử là NB có cùng chỉ định phẫu thuật từ ngày 01/10/2023 đến 31/12/2023. Các tiêu chí so sánh gồm: đặc điểm chung của mẫu, đặc điểm sử dụng kháng sinh, tỷ lệ NKVM, thời gian nằm viện, chi phí liên quan đến sử dụng kháng sinh và số lần thực hiện kháng sinh của điều dưỡng.
Kết quả: Tổng cộng 138 NB được phân tích (69 can thiệp, 69 đối chứng). Tỷ lệ NKVM giữa hai nhóm không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê. Nhóm can thiệp có thời gian nằm viện ngắn hơn (p=0,002), chi phí kháng sinh trung bình thấp hơn 4,5 lần (318.690 đồng so với 1.421.000 đồng; p<0,001), và số lần điều dưỡng thực hiện kháng sinh giảm 2,75 lần so với nhóm chứng.
Kết luận: Việc triển khai quy trình KSDP có sự tham gia của DSLS trên một số loại phẫu thuật sạch vẫn duy trì hiệu quả kiểm soát NKVM, đồng thời, rút ngắn thời gian sử dụng kháng sinh và giảm chi phí điều trị liên quan.
Từ khóa: Kháng sinh dự phòng, dược sĩ lâm sàng, phẫu thuật lồng ngực, nhiễm khuẩn vết mổ
Results of implementing antimicrobial prophylaxis in surgery at the Department of Cardiovascular and Thoracic Surgery, Vietduc University Hospital
Phung Duy Hong Sơn1, Vo Thi Huong Thao1, Nguyen Thanh Hien1, Nguyen Hoang Anh2, Nguyen Mai Hoa2
1. VietDuc University Hospital, 2. Hanoi University of Pharmacy
Abstract
Introduction: Antimicrobial prophylaxis (AP) plays a vital role in preventing surgical site infections (SSIs). Implementing AP according to standardized protocols, especially with the involvement of clinical pharmacists (CPs), enhances appropriateness, adherence, and cost-effectiveness.
Patients and Methods: A prospective interventional study with matched comparison to a historical control group was conducted. The intervention group included patients who underwent clean elective surgery with antibiotic prophylaxis protocol involving clinical pharmacists from October 28th, 2024, to February 28th, 2025 comparing with the historical control group consisted of patients who underwent the same types of surgery between October 1st and December 31st, 2023. Comparative criteria included general patient characteristics, patterns of antibiotic use, incidence of SSIs, length of hospital stay, antibiotic-related costs, and the number of antibiotic administrations performed by nurses.
Results: A total of 138 patients were analyzed (69 in the intervention group, 69 in the control group). The SSI rate showed no statistically significant difference between groups. However, the intervention group had a shorter postoperative hospital stay (p=0,002), significantly lower average antibiotic costs (318.690 VND vs. 1.421.000 VND; p<0,001), and 2,75-fold reduction in the frequency of IV administrations compared with the control group.
Conclusions: Implementing an AP protocol involving clinical pharmacists in some clean elected surgery maintained effective infection control while reducing antibiotic duration and related treatment costs.
Keywords: Antimicrobial prophylaxis; clinical pharmacist; thoracic surgery; surgical site infections.
Tài liệu tham khảo
- Bratzler, D.W., et al., Clinical practice guidelines for antimicrobial prophylaxis in surgery. Am J Health Syst Pharm, 2013. 70(3): p. 195-283.
- Nguyễn Thị Thu, N.T.L., Phân tích thực trạng và bước đầu đánh giá hiệu quả chương trình kháng sinh dự phòng tại khoa Phẫu thuật lồng ngực, Bệnh viện Bạch Mai. Tạp chí Y Dược Lâm sàng 108, 2019. 14(9/2019).
- Phùng Duy Hồng Sơn, Thực trạng sử dụng kháng sinh trên người bệnh có chỉ định phẫu thuật sạch, sạch nhiễm tại Khoa Ngoại Tim mạch - Lồng ngực, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Tạp chí Y học Việt Nam, 2025. Năm 2025, tháng 8, số 1: p. 109-114.
- Lee, B., et al., Propensity score matching for comparative studies: a tutorial with R and Rex. J Minim Invasive Surg, 2024. 27(2): p. 55-71.
- Bộ Y tế, Hướng dẫn giám sát nhiễm khuẩn vết mổ - Ban hành kèm Quyết định số 1526/QĐ-BYT ngày 24/03/2023 của Bộ trưởng Bộ Y tế. 2023.
- Del Toro López, M.D., et al., Executive summary of the Consensus Document of the Spanish Society of Infectious Diseases and Clinical Microbiology (SEIMC) and of the Spanish Association of Surgeons (AEC) in antibiotic prophylaxis in surgery. Enferm Infecc Microbiol Clin (Engl Ed), 2021. 39(1): p. 29-40.
- SOCIETE FRANÇAISE DANESTHESIE ET REANIMATION (SFAR), Antibiotic prophylaxis in surgery and interventional medicine. 2024.
- Lê Thị Anh Thư, Đ.T.V.T., Những rào cản trong áp dụng Hướng dẫn sử dụng kháng sinh trên người bệnh ngoại khoa tại BV. Chợ Rẫy. Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh, 2011. 15(2).
- Kaye, K.S., et al., The effect of increasing age on the risk of surgical site infection. J Infect Dis, 2005. 191(7): p. 1056-62.
- Organization, W.H., Global Guidelines for the Prevention of Surgical Site Infection. 2018.
- Hướng dẫn sử dụng kháng sinh, B.Y. tế, Editor. 2015.
- Vũ Hồng Khánh, Đ.X.T., Hiệu quả phác đồ kháng sinh dự phòng trong phẫu thuật chấn thương chỉnh hình sạch tại Khoa Chấn thương chỉnh hình và Y học thể thao, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Tạp chí Y Dược học, 2022. 44(3/2022).
- Phan Văn Gầy, H.V.H., Ngô Tiến Khương, Nguyễn Văn Chinh, Nguyễn Cẩm Vân,, Đánh giá tình hình sử dụng kháng sinh dự phòng trong phẫu thuật tại Khoa Ngoại Chung - Bệnh viện Quân y 105 năm 2022. Tạp chí Y học Việt Nam, 2023. 528: p. 29-32.