Bước đầu điều trị hẹp động mạch cảnh sau xạ trị bằng Stent Protégé kết hợp với lưới lọc: Báo cáo hai ca lâm sàng và tổng quan tài liệu
Tóm tắt
Hẹp động mạch cảnh trong đoạn ngoại sọ do xạ trị là biến chứng muộn nhưng nguy hiểm ở người bệnh ung thư vùng đầu - cổ, với nguy cơ cao gây đột quỵ thiếu máu não. Phẫu thuật bóc nội mạc động mạch cảnh thường khó thực hiện trong hẹp động mạch cảnh đoạn ngoại sọ do xạ trị bởi mô sẹo, xơ hóa và nguy cơ biến chứng cao. Nong và đặt stent động mạch cảnh trong đoạn ngoại sọ hiện nay là phương pháp an toàn và hiệu quả trong điều trị bệnh cảnh này. Chúng tôi báo cáo hai ca hẹp động mạch cảnh trong đoạn ngoại sọ do xạ trị với tổn thương phức tạp, được điều trị thành công bằng stent Protégé kết hợp với lưới lọc. Kết quả sau can thiệp cho thấy lưu thông tốt, không ghi nhận biến chứng cấp và biến chứng trong vòng 1 tháng. Các trường hợp này gợi ý rằng stent Protégé kết hợp với lưới lọc có thể đóng vai trò quan trọng trong điều trị hẹp động mạch cảnh trong đoạn ngoại sọ do xạ trị.
Từ khóa: Hẹp động mạch cảnh do xạ trị, Stent Protégé, can thiệp nội mạch.
Initial treatment of carotid artery stenosis after radiation therapy with Protégé stent combined with a filter mesh: Report of two clinical cases and literature review
Le Thanh Dung1,2, Le Nhat Tien1, Dao Xuan Hai1, Le Tuan Vu2, Doan Thu Huyen3, Tran Quang Loc1,2
1. Viet Duc University Hospital, 2. University of Medicine and Pharmacy, Vietnam National University, Hanoi, 3. Bach Mai Hospital
Abstract
Extracranial internal carotid artery (ICA) stenosis caused by radiation therapy is a late complication, but serious risk for patients with head and neck cancer, leading a high risk of ischemic stroke. Carotid endarterectomy is often challenging to perform in cases of extracranial ICA stenosis due to radiation, owing to scar tissue, fibrosis, and a high risk of complications. Currently, balloon angioplasty and carotid stenting are considered safe and effective methods for treating this condition. We report two cases of extracranial CIA stenosis caused by radiation, with complex lesions, successfully treated with Protégé stent combined with a filter mesh. Post-intervention results showed good patency, with no acute or delayed complications observed within one month follow-up. Through these cases we were suggested that the combination of Protégé stent with a filter mesh may play an important role in treating radiation-induced extracranial ICA stenosis.
Keywords: Radiation-induced carotid stenosis, Carotid artery stenting, endovascular inervention.
Tài liệu tham khảo
- Simon CH Yu, Winnie XY Zou, Yannie OY Soo et al. (2014), “Evaluation of carotid angioplasty and stenting for radiation-induced carotid stenosis”, Stroke, 45(5), 1402-1407.
- Lucille DA Dorresteijn, Oscar JM Vogels, Frank-Erik De Leeuw et al. (2010), “Outcome of carotid artery stenting for radiation-induced stenosis”, International Journal of Radiation Oncology* Biology* Physics, 77(5), 1386-1390.
- Mosaad Soliman, Khaled Mowafy, Mostafa Abd Elgwad et al. (2023), “Covered stent graft for treatment of carotid artery stenosis with post-stenotic aneurysm”, Exploration of Neuroscience, 2(4), 153-159.
- Xiao Zhang, Yanying Yu, Kun Yang et al. (2020), “Clinical outcomes of radiation-induced carotid stenosis: a systematic review and meta-analysis”, Journal of Stroke and Cerebrovascular Diseases, 29(8), 104929.
- Nawaphan Taengsakul, Padungcharn Nivatpumin, Thong Chotchutipan et al. (2025), “Carotid artery stenosis and ischemic cerebrovascular events after radiotherapy in patients with head and neck cancer”, PloS one, 20(1), e0314861.
- WWM Lam, KH Liu, SF Leung et al. (2002), “Sonographic characterisation of radiation-induced carotid artery stenosis”, Cerebrovascular Diseases, 13(3), 168-173.
- Jiaping Xu, Yongjun Cao (2014), “Radiation-induced carotid artery stenosis: a comprehensive review of the literature”, Interventional neurology, 2(4), 183-192.
- Konstantinos Tigkiropoulos, Spyridon Nikas, Abatzis-Papadopoulos Manolis et al. (2024), “One-year outcomes of cguard double mesh stent in carotid artery disease: a systematic review and meta-analysis”, Medicina, 60(2), 286.
- Nasr B, Crespy V, Penasse E, et al. Late Outcomes of Carotid Artery Stenting for Radiation Therapy-Induced Carotid Stenosis. Journal of Endovascular Therapy. 2022;29(6):921-928. doi:10.1177/15266028211068757.
- Trojanowski P, Sojka M, Trojanowska A, Wolski A, Roman T, Jargiello T. Management of Radiation Induced Carotid Stenosis in Head and Neck Cancer. Transl Oncol. 2019 Aug;12(8):1026-1031. doi: 10.1016/j.tranon.2019.05.001. Epub 2019 May 27. PMID: 31146165; PMCID: PMC6542749.